EMEKLİ İKRAMİYESİ NEDEN ÖDENMEZ? KIDEM TAZMİNATI GEREKÇESİ HUKUKA UYGUN MU?
- Yayınlanma Tarihi
- Okuma Süresi
Dk
- Paylaş
Emekli ikramiyesi, kamu görevlilerinin yıllar süren hizmetlerinin karşılığı olarak tanınmış anayasal bir haktır. Ancak uygulamada bazı idareler, “kıdem tazminatı şartları oluşmadığı” gerekçesiyle bu hakkın ödenmesini reddetmektedir. Oysa emekli ikramiyesi, kıdem tazminatından tamamen farklı bir hukuki nitelik taşır ve bu gerekçeyle ödenmemesi hukuka açıkça aykırıdır.
EMEKLİ İKRAMİYESİ VERİLMEMESİNİN SEBEBİ OLARAK KIDEM TAZMİNATININ ŞARTLARININ OLUŞMADIĞI ÖNE SÜRÜLÜYORSA BU SEBEP HUKUKA AYKIRIDIR.
Emekli ikramiyesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memurlar için söz konusudur. Bu ikramiye, memurun emekli olurken veya vefatı halinde hizmet süresiyle orantılı olarak devlet tarafından ödenir. Ancak bazı durumlarda, kişi memuriyetten ayrıldığında bu ikramiye verilmez. Bunun nedeni de genellikle şu cümleyle açıklanır: “Kıdem tazminatı (ve dolayısıyla emekli ikramiyesi) şartları oluşmadığından ikramiye ödenmez. Yani emekli ikramiyesi verilmemesinin sebebi, emekli olma/kıdem tazminatı hakkı doğuracak bir şekilde ayrılmamanızdır.
KIDEM TAZMİNATI VE EMEKLİ İKRAMİYESİ BİRBİRİNDEN AYRI İKİ FARKLI OLGUDUR.
Öncelikle sosyal güvenlik riskleri, içinde bulunan emekli ikramiyesi ile kıdem tazminatı birbirinden farklı olgulardır. Emekli Sandığı ikramiyesinin işten ayrılış şekliyle hiçbir bağlantısı yoktur. Kişi ister istifa etsin ister emekli olsun ister kendisine ödenir ya da vefatı halinde hak sahiplerine ikramiyesi ödenmek zorundadır. Çünkü karşılığı ayrılmıştır. Konuyu gerek İLO sözleşmeleri gerek ise Sosyal Güvenlik teorisi içinde kıdem tazminatı ve ikramiye olgusunu ayrı ayrı değerlendirerek bakmak gerekir. Davalı idarelerin mevcut uygulaması bu teorilere ve Sosyal Güvenlik hukukun genel kurallarına aykırıdır.
EMEKLİ İKRAMİYESİ VERİLMESİNE KARAR VERİLDİĞİNDE FAZİE HÜKMEDİLMEMİŞSE BU HUSUS HUKUKA AYKIRIDIR.
Mahkemelerin diğer bir genel kararı ise davada talep edilen faizin verilmemesidir. KİŞİLERE ÖDENEN EMEKLİ İKRAMİYESİNİN ANILAN DÖNEM İÇİNDE GERÇEKLEŞEN ENFLASYON KARŞISINDA DEĞER KAYBINA UĞRADIĞI AÇIKTIR. Bu sebep dolayısıyla kişilere faizi ile birlikte emekli ikramiyesinin ödenmesi gerekmektedir. Kaldı ki anayasa mahkemesi kararlarında dahi emekli ikramiyesinin ödenmesi tespit edilen kişilere faiz uygulandığı açıkça görülmektedir. ( Anayasa Mahkemesi'nin 16/6/2021 tarihli ve 2018/16747 başvuru numaralı kararı)
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Emekli ikramiyesi işlemleri, hem idari hem de teknik yönü güçlü bir uzmanlık alanıdır. Bu tür dosyalarda kayıt uyumsuzlukları, tarihsel arşiv eksiklikleri ve uluslararası belgelerin doğrulanması gibi unsurların dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Eğer siz de SGK tarafından emekli maaşınız kesilmiş ya da borçlanma işleminiz iptal edilmişse, hukuki sürecin doğru yürütülmesi için alanında uzman bir avukattan profesyonel destek almanız son derece önemlidir.