İletişime Geç

Sosyal Güvenlik Hukuku

  1. Anasayfa
  2. Çalışma Alanlarımız
KAYIT EKSİKLİKLERİ NEDENİYLE EMEKLİ MAAŞI İPTALİ: HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE YARGI UYGULAMALARI

Yurt dışı borçlanmasına ilişkin iptal ve maaş kesintisi işlemleri, çoğunlukla geçmiş dönemlerde tutulan kayıtların yetersizliği veya teknolojik altyapı eksikliği nedeniyle ortaya çıkmaktadır. İdare, kayıt sistemindeki eksiklikleri mükellef kusuru gibi değerlendirerek işlem tesis ettiğinde, bu durum hukuka aykırı sonuçlar doğurmakta ve yargı denetimine konu olmaktadır.
EMEKLİ İKRAMİYESİ NEDEN ÖDENMEZ? KIDEM TAZMİNATI GEREKÇESİ HUKUKA UYGUN MU?

Emekli ikramiyesi, kamu görevlilerinin yıllar süren hizmetlerinin karşılığı olarak tanınmış anayasal bir haktır. Ancak uygulamada bazı idareler, “kıdem tazminatı şartları oluşmadığı” gerekçesiyle bu hakkın ödenmesini reddetmektedir. Oysa emekli ikramiyesi, kıdem tazminatından tamamen farklı bir hukuki nitelik taşır ve bu gerekçeyle ödenmemesi hukuka açıkça aykırıdır.

SOSYAL GÜVENLİĞİN AMACI

  • KORUMA AMACI Sosyal güvenlik hukukunun esas işlevi, bireyi ve onun geçimini sağlamakla yükümlü olduğu ailesini, yaşamın çeşitli dönemlerinde karşılaşılabilecek sosyal risklere karşı güvence altına almaktır.
  • GELİR GÜVENCESİ SAĞLAMA AMACI Çalışma gücünün azalması veya ortadan kalkması halinde bireyin ve ailesinin geçimini temin etmek.
  • TOPLUMSAL DAYANIŞMAYI SAĞLAMA AMACI Sosyal güvenlik sistemini primli ve primsiz rejimler üzerinden işletmek suretiyle toplumsal dayanışmayı gerçekleştirmek.
  • SOSYAL ADALET VE SOSYAL DEVLET İLKESİNİ HAYATA GEÇİRME AMACI Anayasa’nın 2. maddesinde düzenlenen sosyal hukuk devleti ilkesinin gereği olarak, toplumda eşitsizlikleri gidermek ve sosyal barışı güçlendirmek.
  • GELECEK GÜVENCESİ SAĞLAMA AMACI Bireylerin geleceğe güvenle bakabilmesini ve sosyal risklere karşı kendisini yalnız hissetmemesini temin etmek.

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 

  • SOSYAL DEVLET İLKESİ Sosyal güvenlik hukukunun dayanağı, Anayasa’nın 2. maddesinde düzenlenen “Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal hukuk devleti” niteliğidir. Devlet, bireylerin sosyal riskler karşısında korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak ve kurumları kurmakla yükümlüdür. Bu ilke, sosyal güvenliği bir lütuf değil, temel bir hak olarak ortaya koyar.
  • ZORUNLULUK İLKESİ Sosyal sigorta sistemine katılım kural olarak zorunludur. Bireyler, kendi tercihleriyle bu sistem dışında kalamaz. Zira amaç, risklerin tüm topluma yayılması ve sosyal dayanışmanın sağlanmasıdır.
  • EŞİTLİK İLKESİ Sosyal güvenlik hukukunda kadın-erkek, genç-yaşlı, meslek farkı gözetmeksizin herkesin sisteme adil koşullarda dahil olması esastır. Ayrıca sosyal güvenlikten yararlanırken de fırsat eşitliği gözetilir.
  • KAPSAMLILIK (GENELLİK) İLKESİ Amaç, toplumdaki bütün bireyleri sosyal güvenlik şemsiyesi altına almaktır. Bu nedenle sistemin yalnızca sigortalıları değil, prim ödemeyen muhtaç kesimleri de sosyal yardımlar yoluyla koruması gerekir.

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNUN KAYNAKLARI 

ANAYASA

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU

5502 SAYILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU KANUNU

5434 SAYILI TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU

3201 SAYILI YURTDIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURTDIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

4857 SAYILI İŞ KANUNU (İŞ KAZALARI VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ HÜKÜMLER)

4447 SAYILI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU

2828 SAYILI SOSYAL HİZMETLER KANUNU

2022 SAYILI 65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

3294 SAYILI SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU

GÜNÜMÜZDE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNUN ÖNEMİ

Günümüzde sosyal güvenlik hukuku, bireylerin ve toplumun karşı karşıya kaldığı ekonomik, sosyal ve demografik riskler karşısında insan onuruna yaraşır bir yaşam güvencesi sağlaması bakımından hayati önem taşımaktadır. Küreselleşme, teknolojik dönüşüm, iş gücü piyasasındaki belirsizlikler, nüfusun yaşlanması ve artan sağlık harcamaları gibi olgular, sosyal güvenliğin yalnızca bireysel değil aynı zamanda toplumsal barış ve adaletin temini açısından da vazgeçilmez olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda sosyal güvenlik hukuku, sosyal devlet ilkesinin somut yansıması olarak, hem bireyin geleceğe güvenle bakmasını hem de toplumun sürdürülebilir refah ve istikrarını güvence altına alan temel bir hukuk dalıdır.